Riba

Riba ni gharama inayolipwa na mkopaji kwa mkopeshaji kwa ajili ya fursa ya kutumia fedha zilizokopwa. Inawakilisha bei ya kuahirisha matumizi, ambapo mkopeshaji hulipwa fidia kwa kuruhusu mtu mwingine kutumia mtaji wake kwa kipindi maalum. Gharama hii ya kifedha kwa kawaida huonyeshwa kama asilimia ya kiasi kikuu cha mkopo na ni sehemu muhimu ya mikopo, kadi za mkopo, rehani, na akaunti za akiba.

Kuna njia mbili kuu za kukokotoa riba: riba sahili na riba ya mkusanyiko. Riba sahili huamuliwa kulingana na salio la awali la mkopo pekee. Kinyume chake, riba ya mkusanyiko hukokotolewa kwa msingi wa kiasi kikuu cha awali na riba yoyote iliyokusanywa hapo awali. Kwa sababu riba ya mkusanyiko inaruhusu mapato kukua juu ya mapato ya awali, ni ya manufaa sana kwa waweka akiba lakini inaweza kuongeza kwa kiasi kikubwa mzigo wa jumla wa deni kwa wakopaji ikiwa riba hiyo itaongezwa kwenye kiasi kikuu.

Kiwango halisi kinachotumika kwenye salio mara nyingi huathiriwa na sera za uchumi mkuu zilizowekwa na benki kuu, kama vile Benki Kuu ya Marekani (Federal Reserve), ambazo hurekebisha viwango ili kudhibiti mfumuko wa bei na ukuaji wa uchumi. Kwa mfano, ukiweka pesa kwenye akaunti ya akiba, benki hukulipa riba, ambayo hukusanyika kadiri muda unavyopita ili kuongeza salio lako. Kinyume chake, unapochukua mkopo, unalipa riba kwa mkopeshaji, huku gharama ya jumla mara nyingi ikitegemea kiwango halisi cha kila mwaka badala ya kiwango cha asilimia cha kila mwaka kilichotajwa pekee.

Shiriki makala: