Nadharia ya utafutaji ni tawi la uchumi linalochambua jinsi watu binafsi na makampuni wanavyofanya maamuzi pale wanaposhindwa kupata mshirika wa kibiashara papo hapo. Tofauti na masoko ya nadharia ambapo taarifa ni kamilifu, mfumo huu unazingatia uhalisia kwamba kutafuta mshirika kunahusisha muda, juhudi, na gharama za kifedha. Inajikita katika kubainisha mkakati bora wa kuongeza uwezekano wa kufanikisha shughuli huku ikipunguza gharama zinazohusiana na mchakato wa utafutaji.
Ili kufanya kazi kwa ufanisi, mifumo ya utafutaji huchukulia mchakato wa kufanya maamuzi kama tatizo la kusitisha utafutaji kwa wakati mwafaka. Washiriki lazima walinganishe gharama ya kuchelewesha shughuli dhidi ya thamani inayoweza kupatikana kwa kupata ofa bora zaidi hapo baadaye. Utafutaji unapoendelea, mtafutaji hukabiliwa na hatari zinazoongezeka, kama vile uwezekano wa kukosa rasilimali au kupoteza fursa zilizopo sasa. Kwa sababu hiyo, watu wanaoepuka hatari mara nyingi huchagua kuridhika na ofa iliyopo mapema badala ya kuendelea kutafuta ofa kamilifu ambayo ni ngumu kuipata.
Mfano wa kivitendo wa nadharia hii unapatikana katika soko la ajira, ambapo inaelezea hali ya ukosefu wa ajira wa muda mfupi (frictional unemployment). Watafutaji kazi na waajiri wote lazima watumie muda na rasilimali kutafuta watu wanaolingana. Kwa sababu taarifa si kamilifu, mfanyakazi anaweza kubaki bila ajira wakati akitafuta nafasi inayolingana na ujuzi wake, na kampuni inaweza kuacha nafasi wazi wakati ikitafuta mgombea sahihi. Nadharia ya utafutaji huwasaidia wachumi kuelewa jinsi vikwazo hivi vinavyoathiri matokeo ya soko na muda wa ukosefu wa ajira.